Virus viêm gan C – Loại virus “giết người” trong thầm lặng

Virus viêm gan C đã “tấn công” khoảng 200 triệu người trên thế giới và làm chết 350 nghìn người mỗi năm. Tuy mới chỉ được phát hiện vào năm 1989 nhưng cho đến nay căn bệnh do loại virus này gây ra đã thực sự trở thành đại dịch.

Virus viêm gan C - Loại virus

Virus viêm gan C là một loại virus gây các tổn thương ở gan

Nguồn gốc virus viêm gan C

Trước Chúa Giáng sinh, viêm gan được mô tả là “các cơn dịch vàng” lây qua đường thức ăn và nước uống. Sau đó mãi đến cuối thế kỷ thứ 19, người ta mới bắt đầu hồ nghi là viêm gan cũng có thể lây qua máu và kim chích. Rồi hơn 3 phần tư thế kỷ trôi qua, một vài phương thức thử nghiệm máu được phát minh, người ta khám phá ra rằng có 2 loại virus gây ra bệnh viêm gan: Một loại lây qua thức ăn là virus viêm gan A, một loại lây qua máu là virus viêm gan B. Sau đó một thời gian ngắn, người ta lại nhận thấy nhiều bệnh nhân bị viêm gan mà không phải do virus viêm gan A hay virus viêm gan B gây ra. Vì thế năm 1974, danh từ “không A không B (non-A, non-B hepatitis) đã ra đời để miêu tả những trường hợp này.

Đến năm 1989, với kỹ thuật nghiên cứu các phân tử cực kỳ nhỏ bé, các nhà khoa học đã tìm ra virus viêm gan C. Một thời gian ngắn sau, họ đã phác họa được cấu trúc và hình thù của virus viêm gan C một cách chi tiết. Khám phá này là một điểm son lịch sử, dẫn đầu cho hàng loạt những nghiên cứu quan trọng kế tiếp trong việc điều trị bệnh viêm gan siêu vi C.

Đặc điểm sinh học của virus viêm gan C

Hình thể và cấu trúc

Virus viêm gan C (HCV) là một loại virus hướng gan, dưới kính hiển vi điện tử người ta nhận thấy HCV có hình cầu, hình đa diện hoặc hình que kích. Virus viêm gan C còn được gọi là siêu vi C hay siêu vi gan C.

Siêu vi gan C có kích thước vô cùng nhỏ, ở dạng hình cầu nó có đường kính khoảng 40-60 nm. HCV được bao bọc bởi envelope có cấu trúc lipid kép. Vỏ capsid đối xứng 20 mặt cấu tạo bởi protein, trong cùng là ARN sợi đơn dương tính bao gồm khoảng 9033 nucleotid, có enzym sao chép ngược.

Hình thể và cấu trúc 1

Cấu trúc virus viêm gan C

Sức đề kháng

Virus viêm gan C dễ bị bất hoạt bởi dung môi hoà tan lipid (ether, chloroform…), tia cực tím và nhiệt độ cao.

Khả năng gây bệnh của siêu vi C

Siêu vi gan C có mặt ở hầu hết thế giới. Lây bệnh không phân biệt độ tuổi hay giới tính. HCV chỉ gây bệnh cho người và có thể gây bệnh thực nghiệm cho tinh tinh.

Con đường lây truyền virus viêm gan C chủ yếu là lây qua đường truyền máu, do đó đối tượng nhiễm viêm gan C thường là những người tiêm chích ma tuý hoặc mắc các bệnh về máu như rối loạn đông máu, bạch cầu cấp, suy tuỷ xương,…

Xem thêm: Nguyên nhân viêm gan C hay các con đường lây nhiễm bệnh

Sau khi xâm nhập vào máu, siêu vi gan C có thời gian ủ bệnh từ 2 tuần cho đến 3-4 tháng. Trong đó chỉ có 5% bệnh nhân có triệu chứng, gồm: rối loạn tiêu hoá, mệt mỏi, còn lại 95% bệnh nhân không hề có triệu chứng rõ ràng, chính vì vậy mà viêm gan C được gọi là virus “giết người” trong thầm lặng. Sau thời gian nhiễm cấp tính, 80% bệnh nhân viêm gan C chuyển thành mạn tính, khi bước sang giai đoạn mạn tính, bệnh rất dễ dẫn đến xơ gan và ung thư gan.

Virus viêm gan C có 6 kiểu gen chính từ 1 đến 6. Các loại gen này không liên quan đến độ nặng của bệnh mà liên quan đến thời gian điều trị cũng như kết quả của trị liệu kháng virus. Tại Việt Nam, viêm gan C type 1 và type 6 là hai loại virus viêm gan C phổ biến nhất.

Điều trị viêm gan siêu vi C

Phác đồ điều trị viêm gan siêu vi C do Bộ Y tế ban hành ngày 28/11/2013 như sau:

Điều trị viêm gan siêu vi C cấp tính

Điều trị hỗ trợ:  Nghỉ ngơi và các thuốc điều trị triệu chứng

Điều trị đặc hiệu:  Làm giảm nguy cơ tiến triển của bệnh thành mạn tính. Sau tuần 12, nếu  HCV RNA dương tính thì có chỉ định điều trị đặc hiệu IFN hoặc PegINF, có thể kèm với ribavirin hoặc không. Thời gian điều trị ít nhất 12 tuần, tùy vào đáp ứng virus mà có thể kéo dài lên thành 24 tuần.

Điều trị viêm gan siêu vi C mạn tính

Mục tiêu điều trị

  • Ngăn ngừa bệnh tiến triển thành xơ gan và ung thư gan
  • Cải thiện chất lượng sống, kéo dài đời sống cho bệnh nhân

Phác đồ điều trị

  • Phác đồ chuẩn: Interferon (IFN) + Ribavirin
  • Kết hợp phác đồ chuẩn với Boceprevir hoặc Telaprevir nếu bệnh nhân đã từng thất bại trong điều trị viêm gan C type 1.

Thời gian điều trị: Phụ thuộc vào loại type của virus và sự đáp ứng của virus

Ngoài ra, phác đồ điều trị viêm gan C mạn tính còn dựa vào nhiều yếu tố khác, chẳng hạn như những người mắc viêm gan C đồng thời mắc HIV, điều trị viêm gan C ở trẻ em hay những người bị xơ gan, bị thận.

Siêu vi gan C là một loại virus gây những tổn thương nghiêm trọng đến gan của người. Nếu không kịp thời phát hiện và điều trị, virus sẽ tàn phá gan của bạn một cách từ từ mà chắc chắn. Viêm gan siêu vi C có thể trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm, tuy nhiên chi phí điều trị lại rất cao vì thế rất ít bệnh nhân viêm gan C có thể tiếp cận điều trị. Để bảo vệ mình khỏi căn bệnh này, bạn cần chủ động trong việc phòng tránh cũng như cần có lối sống lành mạnh, chung thủy 1 vợ 1 chồng. 

Có thể bạn quan tâm:

comments

Viemganc.vn